Van negatieve naar positieve impact

Jeroen Brattinga
op 30 juli 2020

Samen met mijn collega’s ondernemen zonder dat we de planeet beschadigen, daar streef ik naar. Maar voordat we op een positieve manier impact kunnen maken, wil ik weten wat onze negatieve impact is op de planeet. Ik ga op onderzoek uit.

In mijn vorige blog schreef ik over mijn eerste stappen als Captain Planet. Hierin vertelde ik over mijn eerste werkweken, over alle gesprekken met collega’s en over impact die we maken met alledaagse dingen. Nu zijn we alweer een paar maanden verder en is het tijd voor het ‘echte’ werk. Want wat wordt er onder impact verstaan? En wat is onze (negatieve) impact?

Onze impact

Om een duidelijk beeld te krijgen van wat onze (negatieve) impact is op de planeet, is het goed om te weten wat impact op de planeet precies betekent. Hieronder staan de verschillende soorten impact op het ecosysteem:

  • Gebruik van fossiele energie en uitstoot broeikasgassen
  • Watergebruik
  • Landgebruik en ontbossing
  • Grondstoffen delven en verwerken
  • Uitputting wilde voedselbronnen, aantasting natuurlijke leefomgeving
  • Uitstoot van schadelijke stoffen

Een groot deel van deze aspecten is ‘verborgen’, dit is impact die we onbewust maken. De rode elementen in de onderstaande afbeelding geven aan waarmee we verborgen impact maken. In plaats van op één element goed te scoren, is het belangrijk om de samenhang van de elementen in de gaten te houden. Anders loop je het risico dat je op andere aspecten twee keer zo negatief scoort.

Een voorbeeld: tegenwoordig ligt er vaak focus op de klimaatproblematiek om de klimaatdoelstellingen te halen en zo opwarming van de aarde te voorkomen. Op zich een mooi doel natuurlijk. Maar het zou juist goed zijn als dit in balans is met de overige aspecten, zoals landgebruik en ontbossing. Die samenhang maakt dit een enorm complex onderwerp.

Wil je ontdekken wat jouw verborgen impact is? Doe dan de test op de website van Babette Porcelijn.

Uit De verborgen impact, een boek van van Babette Porcelijn

Als eerste stap in mijn missie om onze impact te reduceren, heb ik het gebruik van fossiele energie en uitstoot van broeikasgassen inzichtelijk gemaakt. In deze blog zoom ik in op onze C02-uitstoot. Later in mijn zoektocht ga ik in op de andere aspecten, zoals grondstof- en reststromen.

C02-uitstoot

Op basis van onze gegevens uit 2019 ben ik aan de slag gegaan met het in kaart brengen van onze C02-uitstoot (equivalent). Deze data kan ik straks als baseline gebruiken voor toekomstige verbeteringen. De uitstoot is in te delen in drie niveaus:

  • Niveau 1 – Directe uitstoot, veroorzaakt door eigen bronnen binnen de organisatie (zoals eigen auto’s)
  • Niveau 2 – Indirecte uitstoot, veroorzaakt door ingekochte en verbruikte elektriciteit of warmte
  • Niveau 3 – Indirecte uitstoot, veroorzaakt door activiteiten van een derde partij (bijvoorbeeld investeringen, aankopen, partners, woon-werkverkeer)
Uit Handleiding: zo bereken je de voetafdruk van jouw organisatie, een explainer op decorrespondent.nl van Jelmer Mommers

Met name de uitstoot op niveau 1 en 2 is goed uit te rekenen. De uitstoot op niveau 3 is veel lastiger vanwege de milieueffecten, zoals CO2-emissies van de productie van goederen en diensten. Deze is vaak niet transparant en niet te traceren. In mijn berekening heb ik het energieverbruik van ons kantoor, onze servers, zakelijk vervoer en woon-werkverkeer meegenomen.

Het is een uitdaging om in kaart te brengen wat onze digitale footprint is: het gebruik van clouddiensten en online tools zoals Google Gsuite, Slack en Asana. Toekomstige aspecten die ik kan meenemen op niveau 3 zijn bijvoorbeeld de bank en het pensioenfonds, maar ook de inkoop van producten en onze lunch.

Eigen berekening impact Voys en Spindle

What’s next?

De aspecten met de hoogste C02-uitstoot zijn inmiddels inzichtelijk. En nu? Allereerst zal ik me focussen op het reduceren en monitoren van onze C02-uitstoot. Als laatste stap: het compenseren van het overgebleven deel van de uitstoot.

Een aantal doelstellingen zijn:

  • Fossielvrije energie voor kantoor
  • Fossielvrij wagenpark
  • Lokale C02-compensatie

Door het coronavirus zijn een paar dingen wezenlijk veranderd: wij werken meer vanuit huis en doen meer online. Daardoor rijden we minder naar klanten en is het woon-werkverkeer flink omlaag gegaan. Meer thuiswerken, betekent minder reizen. Maar sinds kort werken we in kleine groepen af en toe weer op kantoor. Daardoor krijgt het verduurzamen van het woon-werkverkeer binnenkort weer een hoger plekje op mijn agenda.

Om de andere impact-aspecten niet uit het oog te verliezen, staat het in kaart brengen van onze grondstofstromen hoog op op mijn to-do-lijst. Wat kopen we allemaal in? En wat gebeurt er nadat de producten niet meer gebruikt worden?

Door slim en verantwoord in te kopen, willen we ons ervan bewust zijn wat ons bedrijf in en uit gaat en waar het uiteindelijk belandt. Hierdoor willen we het gebruik van nieuwe grondstoffen en het afval dat we produceren zo veel mogelijk reduceren. Zo willen we uiteindelijk geen afval meer achterlaten en niet meer afhankelijk zijn van nieuwe grondstoffen. Op naar een circulaire economie! Dat is een flinke uitdaging.

Stay tuned

De footprint is gemaakt, nu gaan we aan de slag met reduceren. Een heel toffe uitdaging. In mijn volgende blog vertel ik meer over een paar concrete projecten waar ik mee bezig ben.

Wil je meer weten over hoe ik mijn werk als Captain Planet aanpak of heb je toffe ideeën die je met me wil delen? Neem dan contact met me op via jeroen.brattinga@voys.nl.

Tweet Deel Deel